Chwilę po godzinie 11 w Auli Głównej SGH w Warszawie IV Kongres Obywatelski otworzył prorektor Szkoły Głównej Handlowej, profesor Janusz Stacewicz. W krótkim wystąpieniu podkreślił, jak ważnym wydarzeniem w życiu SGH jest Kongres i życzył udanych obrad.

Podstawowym pytaniem, jakie rodzi się podczas dyskusji na temat młodego pokolenia, to czy  w ogóle o jakimkolwiek pokoleniu może być mowa? Czy nasze bardzo silne poczucie indywidualizmu pozwala nam czasem na spożytkowanie swego potencjału dla dobra grupy czy też właśnie pokolenia? A może jesteśmy bezwzględnymi egoistami, którzy nie chcą czy też nie potrafią poczuć jakiejkolwiek więzi ze swoimi rówieśnikami?

Dziś, dwadzieścia lat po wyrwaniu się z kajdanów obcego reżimu Polska i Polacy stoją przed wieloma wyzwaniami, nie mniej wymagającymi, niż te które czekały na nas na początku transformacyjnej drogi. Dynamicznie zmieniający się świat, wymusza na państwach, społeczeństwach i jednostkach zmiany podejścia do spraw gospodarczych, politycznych, kulturalnych, społecznych itp. Jak podkreślał, w przemówieniu otwierającym IV Kongres Obywatelski , Jan Szomburg wbrew pozorom „świat staje się coraz trudniejszy, a nie coraz łatwiejszy”. Pomimo znacznej unifikacji i standaryzacji wzorców organizacji gospodarczej i społecznej reguły gry są coraz bardziej płynne, rozmyte i zmienne. Aby nie pozostać w tyle, potrzebujemy debaty nad wieloma aspektami naszej  egzystencji, w tym szczególnie nad charakterem i jakością naszej narodowej wspólnoty. Istnieje paląca potrzeba odpowiedzi na pytania o kształt naszego Razem: na czym oprzeć naszą wspólnotowość? Jakie są główne zagrożenia i bariery dla budowania polskiego kolektywu? W czym upatrywać wspólnototwórczego potencjału?

Sesję otworzyła moderatorka, Iwona Majewska-Opiełka, która wskazał na potrzebę sformułowania narodowej wizji szkoły. Jej zdaniem powinna być ona oparta na 4 priorytetach:

• ludzie, a nie pieniądze;
• wychowanie od zależności przez niezależność do współzależności. Szkoła ma być miejscem kształtowania mądrego, szlachetnego indywidualizmu;
• szkoła to nie tylko budynek;
• szkoła ma uczyć działania i współdziałania.

Jeśli wierzyć zaprezentowanym przez red. Piotra Pacewicza wynikom sondażu „Gazety Wyborczej”, wedle których znakomita większość polskiej kadry akademickiej odczuwa w stosunku do swoich uczelni wyłącznie satysfakcję, zadowolenie a nawet dumę, należałoby uznać, że zgromadzeni w panelu rektorzy oraz badacze stanowią tejże klasy akademickiej trzeźwo myślącą awangardę.

XXI wiek – złotym wiekiem polskiej gospodarki – takimi słowami swoje wystąpienie rozpoczął dr Marcin Piątkowski. Czy faktycznie nasza gospodarka będzie kwitła w ciągu najbliższych 100 lat? Dowody na to już są – Polakom nigdy w historii nie żyło się tak dobrze jak teraz. Obecny relatywny poziom rozwoju w stosunku do krajów europy zachodniej mierzony poziomem produktu krajowego brutto (PKB) na głowę wynosi 60%. Jeżeli wziąć pod uwagę nawet te bardziej pesymistyczne prognozy to i tak powinniśmy rosnąć szybciej od krajów starej Unii o przynajmniej 1 punkt procentowy rocznie. Do 2030r. osiągniemy więc co najmniej 80% poziomu rozwoju europy zachodniej.

Moderatorem sesji był prof. Janusz Zaleski z Politechniki Wrocławskiej. W swoim wprowadzeniu zwrócił on uwagę, iż pomimo wielu sukcesów budowy w Polsce dużych, względnie samodzielnych regionów, działania na rzecz uczynienia z nich motorów modernizacji i rozwoju powinny być jeszcze kontynuowane w wielu płaszczyznach.

Sesję otworzył moderator Witold Radwański stawiając trzy tezy. 1: Polska się bogaci, ale nie pięknieje. 2: przestrzeni publicznej ubywa, bo jest w systematyczny sposób zawłaszczana przez podmioty prywatne. 3: Przestrzeni publicznej nie tylko ubywa, ale także degraduje się jej jakość. Czy zatem rzeczywiście chcemy, żeby tak działo się dalej i co należy zrobić, żeby to zmienić?

Sesję otworzył Jan Szomburg, następnie oddał głos moderatorom prowadzącym sesje tematyczne. Zreferowali oni krótko przebieg tych sesji. Kolejno mówili dr Rafał Prostak o tym, jakie Razem Polaków w XXI wieku, profesor Krystyna Szafraniec o portrecie młodego pokolenia, Iwona Majewska-Opiełka o priorytetach edukacji Polaków w XXI wieku, dr Wojciech Misiąg o tym, jakie szkolnictwo wyższe do roku 2030, dr hab. Krzysztof Rybiński o priorytetach rozwoju gospodarczego, prof. Janusz Zaleski o tym, jak uczynić regiony motorami modernizacji i rozwoju Polski oraz Witold Radwański o kulturze przestrzeni wobec rynku.